Gehaakte beddesprei – Een metafoor voor kennisnetwerken? –

Sinds Sjef van Oekel (wie kent die naam nog??) zijn onnavolgbare lied over de gehaakte beddesprei ten tonele voerde (zie http://youtu.be/GDAFLEfp3is), is het met de populariteit van beddespreien, en dan vooral de gehaakte, gedaan. Haken als handwerkbezigheid heeft daarmee ook lang in het bekende ‘verdomhoekje’ gezeten.
Ik waag het erop de gehaakte beddesprei weer van stal te halen, maar ditmaal als metafoor. Als metafoor voor wat onder een kennisnetwerk kan worden verstaan. Ik heb behoefte aan die metafoor, want ‘kennisnetwerk’ lijkt een ergerlijk  woord te zijn. Ik voel me in ieder geval ongemakkelijk bij het woord.
De ergernis komt vermoedelijk omdat – google maar eens – we in Nederland omkomen in de kennisnetwerken. Ieder verband lijkt zich als kennisnetwerk te willen profileren. Tegelijkertijd kan aan het woord niets speels, niets beeldends worden gehaakt. Netwerk klinkt technisch, kennisnetwerk klinkt als een taai geheel, waarin je verstrikt kunt raken.

In een zeer lezenswaardige uitgave (Odenthal et al. 2011: Kennisnetwerken – over de mogelijkheden en beperkingen van kennisnetwerken. Uitgave van de VO-raad) maken de auteurs duidelijk wat kennisnetwerken zijn, welke voorwaarden van belang zijn voor het ontwikkelen en onderhouden van een kennisnetwerk en waarom het toch weerbarstig lijkt om in het onderwijs dergelijke netwerken te realiseren.
Aan de conclusies rond met name die weerbarstigheid voeg ik graag mijn vermoeden toe, dat een deel van de weerbarstigheid ook te vinden is in de term zelf: kennisnetwerk. Er zit iets in die term, dat mensen doet afhaken.
Dat is jammer, want het belang van dergelijke netwerken is groot. Alom wordt steeds meer de nadruk gelegd op de betekenis van kennis delen, op kennisontwikkeling en sociaal leren, op (zelfsturend, collegiaal) horizontaal leren, op connectivisme en eigenaarschap. Het is dus zaak goed acht te slaan op wat in de publicatie aan voorwaarden voor kennisnetwerken wordt genoemd.

Ik pleit daarnaast voor een meer tot de verbeelding sprekende terminologie voor kennisontwikkeling in netwerken. Ik waag het met de metafoor van de gehaakte, of liever nog te haken, beddesprei. Ik stel mij een groep hakers voor, die zich in gezamenlijkheid aan het haken van de sprei zetten. Er is ruimte voor de deskundigheid en ervaring van iedere haker, er ontstaan mooie (open!) verbindingen en tijdens het geconcentreerde werken ontstaat een sociaal verband, waarin ook tacit knowlegde wordt gedeeld. Er is geen gevaar voor verstrikt raken: het patroon is open en biedt ook mogelijkheden om nieuwe wegen te volgen, of om af of aan te haken. Er is duidelijkheid rond het doel: er komt een gehaakte beddesprei tot stand. En als die af is, besluit de groep om uiteen te gaan, nogmaals een haakwerk op te pakken of om over te stappen op quilten.
Ik geef mijn metafoor graag voor een betere, maar ik hoop dat de ondertoon van mijn beeld beklijft: leren in verbinding, kennis delen in netwerken moet wel tot de  verbeelding spreken!

Deel dit bericht op Social Media

Reageer op dit bericht

Nee, bedankt  |  x