Intervisie= leren tussen mensen

Verbinding

Leren in verbinding is een ‘trending topic’ dat KPC Groep uitdaagt te onderzoeken op welke wijze professionals in het onderwijs zichzelf actief ‘verbinden’. Verbinden aan hun omgeving, aan hun organisatie en aan elkaar.

loesje

Maar wat is ‘verbinden’ eigenlijk? Wikipedia kan er niet goed mee uit de voeten: sociaal contact of chemisch verbinden? Verbinden met plakband of met een mitella? Verkeerverbinding of netwerk verbinding? Wat we hier bedoelen met verbinden is als professional actief in gesprek gaan met je omgeving en daarbij onderzoeksvragen stellen. Dat levert leerzame spanningsvelden op waarbij informatie wordt gedeeld en andere perspectieven worden verkend. Misschien niet altijd even gemakkelijk maar wel heel interessant. Wanneer een professional actief de verbinding opzoekt, levert dat (bijna) altijd nieuwe informatie op. Daarmee wordt het leerpotentieel vergroot.  Ton Bruining (2016) slaat de spijker op zijn kop als hij betoogt:  “Ontwikkeling van vakmanschap vraagt om leren in verbinding’. Hij waarschuwt dat een leraar middelmatige kwaliteit levert als hij/zij zich niet oriënteert op de buitenwereld. Leraren van nu moeten actief voeling houden met veranderingen in de samenleving en daarbij vragen stellen: wat vraagt het van de school? Van onderwijs? Van het team? Van eigen gedrag?

Niet vanzelfsprekend
Niet voor alle leraren is een onderzoekende, professionele houding vanzelfsprekend. Daar kunnen verschillende redenen voor zijn. Soms ontbreekt het in de schoolorganisatie aan goede randvoorwaarden zoals een veilige sfeer waarin fouten bespreekbaar zijn. Soms is reflectie geen gewoonte en worden successen niet benoemd of gevierd.  Soms is er geen traditie in het stellen van vragen maar sprake van een ‘professioneel vacuüm’ waarin de leraar merendeels ‘solo’ opereert.  Voor een professionele leercultuur moet je hard werken en veel investeren. En vooral beginnen met het stellen van vragen: Hoe ging het vandaag? Waar ben je tevreden over? Wat liep anders dan verwacht?

Een enthousiast pleitbezorger van het stellen van (ogenschijnlijk) naïeve vragen is Claire Boonstra. In rap tempo bestookt zij het onderwijsveld met vragen als: Wat is het doel van onderwijs? Waarom hebben we klaslokalen? Waarom willen we dat kinderen stil zitten? Waartoe leiden we op als we steeds langer leven in een samenleving die steeds sneller verandert? Ik kan daar erg van genieten, omdat alleen al het stellen van de vraag een verbinding op gang brengt tussen iets wat we als ‘normaal ‘ ervaren en er met ‘nieuwe ogen’ naar kijken.

Intervisie = verbinden
Een fijne manier van verbindende vragen stellen, is intervisie. Hierbij zoeken professionals elkaar op en bespreken samen een casus. Een van de deelnemers brengt ‘een probleem’ in, schetst kort de situatie en stelt een vraag aan de groep. Daarop beginnen de deelnemers met het stellen van vragen aan de casusinbrenger. Dit levert doorgaans nieuw perspectief op, een andere manier van kijken of nieuwe energie. De crux zit hem in de aard van de vraag die de deelnemers stellen: deze moet waarderend van aard zijn, open en uitnodigen tot reflectie. Dat lijkt misschien gemakkelijk maar in de praktijk is het vaak razend moeilijk. Een vraag kan (te) gesloten van aard zijn of een goedbedoeld advies bevatten. Met het geven van advies wordt doorgaans een eindpunt bereikt: het kan immers ter harte worden genomen of terzijde worden gelegd. Een open vraag daarentegen wacht op een antwoord. De casusinbrenger wordt uitgenodigd zijn/haar eigen denkspoor verder te exploreren. Daarom is een open intervisievraag per definitie altijd verbindend van aard.

Op het internet zijn veel vormen van intervisie te vinden. Welke vorm is bij u favoriet? Wat is voor u de waarde van intervisie? Welke gunstige randvoorwaarden zijn belangrijk of moet je ‘gewoon’ beginnen? Intervisie ‘binnen organisaties’ of juist ‘tussen organisaties’?  Intervisie door leerlingen, kan dat ook?

Verder lezen:

Deel dit bericht op Social Media

Reageer op dit bericht

Nee, bedankt  |  x