Hoe til ik professionalisering naar een hoger niveau?

Waar de leerlingen vroeger in rijtjes achter elkaar met hun neus naar de docent en het bord zaten, werken de leerlingen tegenwoordig veel samen op school. Nu wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat samenwerkend leren een positieve bijdrage levert aan de cognitieve en sociale ontwikkeling van de leerling, wordt in de klas steeds meer aandacht besteed aan samenwerkend leren. Hoewel samenwerking tussen docenten ook een positieve invloed op de leerprestaties van leerlingen én op het welbevinden van de docenten heeft, blijkt dat veel moeilijker te bewerkstelligen, meestal als gevolg van werkdruk. Uit de rapportage ‘Werkdruk in het primair en voortgezet onderwijs’ kwam naar voren dat leraren beperkte mogelijkheden ervaren om de eigen werkzaamheden te plannen en vorm te geven. Dit zou juist een belangrijke oorzaak van werkdruk kunnen zijn.

professionele-leergemeenschap

In het onderwijswerkveld is een tendens gaande waarbij het eigenaarschap en de autonomie over de werkzaamheden bij de docent of het docententeam gelegd worden. Om docenten te stimuleren samen te werken én om eigenaarschap en autonomie te bevorderen, wordt vaak een professionele leergemeenschap (PLG) opgezet. Een professionele leergemeenschap bestaat uit een groep professionals die cyclisch werkt aan persoonlijke en gezamenlijke vraagstukken in voortdurende ontwikkeling met elkaar. Een professionele leergemeenschap draagt bij aan het leren van en met elkaar en eigenaarschap over het eigen leerproces. Een professionele leergemeenschap heeft vijf kenmerken.

  1. Een professionele leergemeenschap is gebaseerd op gedeelde waarden en een visie die samen gecreëerd is.
  2. De gemeenschap is gevormd op basis van gezamenlijke verantwoordelijkheid.
  3. Een professionele leergemeenschap gaat gezamenlijk aan de slag met het reflecteren op de eigen onderwijspraktijk. Hierdoor krijgt de gezamenlijke benadering een voor ieder persoonlijke inhoud.
  4. De professionele leergemeenschap stoelt op een hoge mate van samenwerking tussen docenten en / of teamleden.
  5. Zowel het leren van de individu als van de groep staat centraal.

Een professionele leergemeenschap is dus meer dan een groep individuen die bij elkaar komt om informatie uit te wisselen: middels een cyclus waarin gezamenlijke reflectie en praktijkonderzoek centraal staan, komt men tot een collectief leerproces (Vermeulen, 2016). Het ontwikkelen en onderhouden van een professionele leergemeenschap is geen doel op zich, maar draagt bij aan de voortdurende ontwikkeling van bekwaamheden van de docent en daarmee het leerproces van de leerling.

Deze vorm van leren vraagt dan ook veel van docenten en de organisatie: het doet een beroep op de veranderingsbereidheid van een team: om een PLG te laten slagen is leiderschap, doorzettingsvermogen en sociale veiligheid binnen de gemeenschap nodig. Maar een goed lopende professionele leergemeenschap vergroot het eigenaarschap en de autonomie die docenten hebben over hun eigen werkzaamheden. De professionele leergemeenschap is daarmee niet een eenvoudige, maar wel een doeltreffende methode om te professionaliseren en de werkdruk die docenten ervaren te verlagen!

Meer weten over professionele leergemeenschappen?

Of lees meer in de volgende publicaties:

 

Deel dit bericht op Social Media

Reageer op dit bericht

Nee, bedankt  |  x